Bladluizen en virusoverdracht.

Gewassen; situatie bladluizen en virusoverdracht.

Op dit moment vinden wij (Noordoostpolder) zwarte bonenluis in onze vangbak in de tulpen. Ook heeft de buitendienst deze luizen al waargenomen in wortelen en bieten. Volgens de prognose op basis van GRAADDAGEN is de verwachting dat wij aankomende week in de Noordoostpolder ook de Groene Perzikbladluis gaan waarnemen. Deze luis is zeer effectief in virusoverdracht in verschillende gewassen (10x efficienter dan bijv. de Zwarte Bonenluis).

 

Hieronder een aantal gewassen waar virusoverdracht door luizen een grote rol speelt:

 

(Poot)aardappelen;  

Vorig jaar zijn wij in de pootaardappelen niet postief geeindigd. Veel verlagingen in de na-controle vanwege Y-virus. De virusdruk in het pootgoed voor 2024 is daardoor relatief hoog. Goot nadeel van dit late voorjaar is dat de luizen (ook de perzikbladluis) al aanwezig zijn voordat de aardappelen boven komen. Dit is een zorgelijke situatie. Er is geen tijd om "luisvrij"  te kunnen selecteren tussen opkomst en de eerste selectie-ronde.  Vroege selectie is immers de beste virusbheersing!  Nu is het alsnog belangrijk vroeg te selecteren maar ook goede preventieve maatregelen te nemen. Bescherm uw planten tijdig. Houdt vooral luwten in de gaten, boomwallen, windsingels etc.

 

Persistent virus; o.a. bladrolvirus, dit virus wordt in toenemende mate waargenomen. Het bladrolvirus is persistent en de luis kan het 6-8 uur na infectie afgeven. Het virus blijft een gedurende lange tijd in de luis aanwezig.

- Systemische luisdoders werken het beste. Pyrethroiden werken redelijk. Minerale olie werkt niet!

 

Non-persistent virus; o.a. Yntn-virus. Dit is een non-persistent virus. De luis bezoekt een zieke plant en kan het virus direct weer afgeven. Tot enkele keren dan is de luis weer vrij van virus. De overdracht gaat snel en vervelend genoeg zoekt de luis luwten op in het gewas en hij heeft oog voor zwakken zieke planten. De luis is daarmee de beste selecteur! 

- Pyrethroiden hebben een repellent werking en maken de planten minder aantrekkelijk voor luis, ze werken goed. Hoe meer virus er in een partij zit, hoe minder ze effectief ze werken. Minerale olie beperkt de overdracht van het virus voor een redelijk groot deel. Ook hierbij geldt hoe meer virus hoe minder olie werkt. Luisdoders werken heel matig, maar naarmate er meer virus in een perceel worden ze (iets)  effectiever.

  • (Vroege)selectie is de beste methodiek om (non-persistent) virus beheersbaar te houden

 

Advies: 

  • Om bladrolvirus te voorkomen is het belangrijk een gesloten schema aan te houden van goede luisdodende middelen. 
  • Om Y-virus overdracht te voorkomen is het aan te raden om de 4-7 dagen het blad bedekt te houden met pyrethroide en/of olie. Hoe sneller de groei, hoe korter het spuitinterval. Het gaat hierbij vooral om het bedekt te houden van het (nieuwe)blad. Een kort interval is belangrijk om al het nieuw gevormde blad bedekt te houden.

 

Bloembollen; 

Tulpen; in de tulpen is de situatie anders. De tulpen stonden vroeg boven dit jaar waardoor er meer tijd was voor selectie zonder dat er luizen aanwezig waren. Wanneer tijdig geselecteerd kon worden zou je mogen aannemen dat de virus percentages lager uitvallen na dit seizoen. In tulpen gaat het voornamelijk om tulpenmozaiek virus TBV, dit is een non-persistent virus wat beheersbaar kan blijven met pyrethroiden en eventueel olie.  Omdat de virusdruk in tulpen veel hoger ligt dan in aardappelen zou je dus ook meer werking toe mogen schrijven aan luisdoders.

Advies:

In tulpen is het belangrijk het gewas zoveel als mogelijk luisvrij te houden en het gewas te beschermen met pyrethroiden als Sumicidin Super (SumiAlpha), Karate Zeon (Ninja) en Decis Protech. Eventueel kan ook met olie gespoten worden (opbrengstderving 10-15%). Ook hier geldt dat het belangrijk is (vooral bij een hoge vectordruk) het blad bedekt te houden.

Luisdoders in tulpen Gazelle (Antlop), Teppeki ( Infinto), Sivanto Prime,  Batavia (Movento OD)

 

Lelies; voor lelies geldt hetzelfde  (LMOV als LSV )als voor aardappelen, vroege selectie is belangrijk, de luizen zijn er gelijk met de opkomst. Wel gaat de virusvrije vermeerdering in lelies veel sneller dan in aardappelen. Waardoor de snelheid van partij-vernieuwing gebruikt wordt om "virusvrije" partijen te telen. In virusvrije percelen zouden luisdoders minder effect hebben dan in percelen met een hoge virusdruk. In lelies geldt net als in pootaardappelen houdt het (nieuw)blad bedekt met een combinatie van pyrethroide en minerale olie. Zorg daarnaast voor een gesloten schema van luisdoders.

 

Wortelen;

 In wortelen kunnen de luizen niet allen virus overbrengen (wortelpastinaakvirus) maar ook nog eens flink zuigschade veroorzaken. Vooral kleine wortelen in kiemlob stadium (kwetsbaar) kunnen onder de luis zitten waardoor ze dood gaan door zuigschade. Ook kunnen deze luizen in jong stadium al geinfecteerd raken met het wortelpastinaakvirus. In later stadium blijven de geinfecteerde planten achter in groei en kleuren "rood-achtig- paars". Door tijdig de luizen waar te nemen en te bestrijden kan veel schade worden voorkomen.

Advies:  Movento 0,3 ltr/ha of Batavia 0,45 ltr/ha  (als luizen waargenomen zijn!)

 

Suikerbieten; 

In suikerbieten speelt naast zuigschade op vooral kleine bietenplantjes ook de semi-persistente overdracht van het bietenvergelingsvirus een belangrijke rol. Zuigschade kan door monitoring en tijdig een luisdoder te spuiten worden voorkomen. Om vergelingsvirus te voorkomen is het belangrijk vanaf opkomst tot ongeveer half juli een gesloten spuitschema met luisdoders toe te passen.

Het semi-persistente bietenvergelingsvirus kan voorkomen worden door systemische luisdoder toe te passen. Het is en blijft jammer dat er geen goede zaadcoating beschikbaar is welke dezelfde uitwerking heeft.

Advies: Teppeki / Afinto  0,14 kg/ha

 

Heeft u vragen over het beheersbaar houden van virus of luisdruk, vraag gerust onze teeltmanagers om advies.

Disclaimer

Informatie aanvraag
Na het invullen van onderstaand formulier nemen wij z.s.m. contact met u op.
Chat met ons
Ten Brinke b.v.
Uw vraag is onze uitdaging!
online
Wat kunnen we voor u betekenen?
08:47